Metrolab Blog

EΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΛΥΜΑΤΩΝ (SEWAGE EPIDEMIOLOGY)

Η ερευνητική ομάδα, του Τμήματος Χημείας, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επικεφαλής τον Καθηγητή κ. Νικόλαο Θωμαϊδη, εκπονεί από το 2010 διαρκώς έως σήμερα, έρευνα σχετική με το μοτίβο κατανάλωσης διαφόρων κλάσεων φαρμακευτικών, καθώς και νόμιμων και παράνομων ψυχοδραστικών ουσιών μέσω της ανάλυσης των αστικών αποβλήτων

Στα πλαίσια αυτής της 9 ετούς πολύ ενδιαφέρουσας και εν εξελίξει επιτυχημένης έρευνας που αφορά ένα μεγάλο φάσμα ουσιών (περισσότερων από 2,500 ουσιών), υλοποιούνται τα ακόλουθα:

*Επιτόπια Δειγματοληψία από το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων, που βρίσκεται στην Ψυττάλεια.

*Επεξεργασία και ανάλυση των δειγμάτων με την τεχνική LC-MS/MS, LC-ESI-QTOFMS, GC-APCI-QTOFMS.

*Λήψη και επεξεργασία των αποτελεσμάτων για την εξαγωγή των ποσοτήτων που καταναλώθηκαν από τον πληθυσμό της Αττικής.

Πιο συγκεκριμένα, από το 2010, με την ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό οικονομικής στήριξης και την αρνητική επίπτωση στην ελληνική κοινωνία, παρατηρήθηκε μια ραγδαία αύξηση σε φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση ψυχικών ασθενειών (κατάθλιψη, αγχώδης διαταραχή κλπ) και γενικότερα ασθενειών που συνδέονται με στρεσογόνες καταστάσεις (έλκος, υπέρταση κλπ). Για παράδειγμα τη περίοδο 2010-2014, παρατηρήθηκε αύξηση των αντικαταθλιπτικών κατά 1277%. Παράλληλα αυξήθηκε εντυπωσιακά η χρήση παράνομων ουσιών, κυρίως χαμηλού κόστους, που αντικατοπτρίζει την οικονομική δυσχέρεια νέων και παλαιών χρηστών.

Τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών 2010-2014 δημοσιεύθηκαν σε επιστημονικά περιοδικά, όπως το Environmental Science & Technology (10.1021/acs.est.6b02417), Trends in Analytical Chemistry (10.1016/j.trac.2018.03.009), Environment International (10.1016/j.envint.2016.12.016), Journal of Hazardous Materials (10.1016/j.jhazmat.2016.03.078) και Science of the Total Environment

(10.1016/j.scitotenv.2015.09.145) μεταξύ άλλων.

Στις δημοσιεύσεις αποτυπώνονται με λεπτομέρεια, μεταξύ άλλων, διακυμάνσεις στην κατανάλωση ουσιών όλων των προαναφερθεισών κατηγοριών, ποσότητες και συχνότητα κατανάλωσης. Υπο συγγραφή βρίσκονται τα ευρήματα της περιόδου 2015-2018. Στα συμπεράσματα της μελέτης συμπεριλαμβάνεται η μείωση των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων, τα οποία όμως δεν έχουν επιστρέψει στα προ-κρίσης επίπεδα, ενώ παρατηρείται σημαντική αύξηση της κατανάλωσης των αντιβιοτικών φαρμάκων.

Το όλο ερευνητικό έργο της ομάδας του κ. Θωμαϊδη, συνδέεται άρρηκτα με την κοινωνική κατάσταση της χώρας, δίνει αποτελέσματα αξιόπιστα και σε πραγματικό χρόνο, λαμβάνοντας υπόψιν τους οικονομικούς δείκτες και το σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι. Σε αντίθεση με άλλες έρευνες τύπου ερωτηματολογίου, οι οποίες εμπεριέχουν κίνδυνο στρεβλώσεων του αποτελέσματος, το σύστημα της ερευνητικής ομάδας, κρίνεται ως το πλέον αξιόπιστο, γιατί στηρίζεται σε πραγματικές μετρήσεις που δεν επιδέχονται αμφισβήτησης.

Η σοβαρότητα της έρευνας, η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων και η αποτύπωση του κοινωνικού φαινομένου που αποκαλύπτεται- στην πραγματική του διάσταση- μέσω αυτής της έρευνας, έχει δημιουργήσει μια πολύ σημαντική απήχηση στην κοινωνία, με άμεση συνέπεια να δοθεί το έναυσμα για:

Προβολή εκπομπών στην τηλεόραση όπως στο «VICE» (https://video.vice.com/gr/video/mental-health-incrisis/5c2e2dd3be40770329125c67) αλλά και σε δελτία ειδήσεων τηλεοπτικών σταθμών όπως ο ANT1 (http://www.ant1news.gr/news/Society/article/453249/ploysia-se-psyxofarmaka-ta-lymata-tis-athinas) και το STAR CHANNEL (https://www.youtube.com/watch?v=hDRzXAI9htY) με εκτεταμένη συνέντευξη του καθηγητή κ. Θωμαϊδη, σχετικά με την ανωτέρω έρευνα και με τεράστια ομολογουμένως απήχηση στο τηλεοπτικό κοινό.

Σχετικό άρθρο στην αντίστοιχη ιστοσελίδα του VICE (https://www.vice.com/gr/article/8xvypa/oi-a8hnaioi-ntoparontai-me-antibiotika-kai-paranomes-oysies), σε επιστημονικά περιοδικά όπως το «Chemical & Engineering news» (http://cen.acs.org/articles/94/web/2016/09/Drug-use-Athens-rose-dramatically.html?type=paidArticleContent), το «Column» (o http://www.chromatographyonline.com/identifying-greek-drug-consumption-using-lc-msms) αλλά και σε δημοφιλείς εφημερίδες του εξωτερικού όπως στην «The Times» (https://www.thetimes.co.uk/article/greece-hit-by-1-100-rise-in-depression-lcsg5x750) και στην «Spektrum.de» (http://www.spektrum.de/news/abwasser-offenbart-volkspsyche/1423267).

Σχετικά άρθρα στις ιστοσελίδες των μεγαλύτερων ελληνικών εφημερίδων: «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» (http://www.kathimerini.gr/945530/article/epikairothta/ellada/meiwnoyme-ta-hremistika-e8ismenoi-sta-antiviotika), «ΤΟ ΒΗΜΑ» (http://www.tovima.gr/society/article/?aid=828649&h1=true#commentForm), «ΤΑ ΝΕΑ» (http://www.tanea.gr/news/greece/article/5389630/dramatikh-aykshsh-sthn-xrhsh-psyxofarmakwn-deixnei-ereyna-sta-lymata-ths-athhnas/).

Δημιουργία ενός «θεάτρου δρόμου», από την καλλιτεχνική ομάδα «RECOMPULSIVE BEHAVIOURS» (Δήμητρα Τρούσα και Μυρτώ Σαρμά), παρουσιάζοντας μια πρωτότυπη ιστορία και εκδηλώνοντας, με το δικό τους τρόπο, την ανησυχία τους για την έξαρση της χρήσης αυτών των ουσιών (https://www.recobe.net/caution).

Αξιοσημείωτη είναι η προβολή του έργου από το BBC, και η συνέντευξη που έδωσαν εκεί (https://www.bbc.co.uk/sounds/play/w3cswp64). Η έρευνα, έχει κινήσει το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον, συνδράμοντας στη γενικότερη προσπάθεια για αντιμετώπιση των σοβαρών ψυχικών και άλλων ασθενειών που αυξήθηκαν εντυπωσιακά στην Ελλάδα και στην Ευρώπη της κρίσης.

Περισσότερες πληροφορίες και επικοινωνία με το εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας, τμήματος Χημικού ΕΚΠΑ

http://trams.chem.uoa.gr/